苗文频道 | 贵州剑河苗族老故事《牯牛与狗》
Bad liod nas dlad
牯牛与狗
作者简介：
作者：杨斌，黔南州民族宗教工作研究中心，三级翻译。整理翻译《穷兄弟和虎姐妹》《猫脸婆的由来》等苗族民间故事发表于贵州民族报。
Xangf gid denx,Mik Waix is maix ib dail bad liod, Mik Waix hxid nenx bongt ves wat,ghax ghab nenx mongl keib lix.Bad liod keib lix jus daix hvit bongt, Mik Waix dos hvib nenx wat,hnaib hnaib tiet nenx mongl keib lix kak ongd.Maix xik hxot Mik Waix hxid naid jub zad hniongb bil keib jangx lix,nenx ghax ghab bad liod mongl des naix jub zad keib.Ait nenx,ghet gend vangl bongf yangx,ghax hent Mik Waix vut wat.
从前，宓呙养了一头牯牛，见它力气大，便用它来犁田。牯牛犁田确实很快，宓呙甚是欢喜，他天天牵着牯牛到处犁田。有时见到村里有有些人家尚未犁完田，宓呙还主动牵着牯牛去帮他犁。寨老见了，很高兴，夸宓呙人好。
Maix ib hnaib,ghet gend vang zad dail dlad fat Mik Waix zad ghab diux,hxid bad liod liangs vof wat,ghax jenx xes bad liod,bad liod dot dab nenx,nenx ghax pit nongb xes pit ib xes,bad liod nangd dongb nex wat,ghax deib gib guf nenx,nenx yens bad liod guf lat lob yangx,ghax geik ghab dad seik zuk mongl.
一天，寨老家的狗路过宓呙家门口，见牯牛长得凶悍，便朝它“汪汪”大叫，牯牛不理它，狗围着它左哄右叫，牯牛忍无可忍，用牛角撞它。狗受伤后，夹着尾巴跑了。
Dlad zuk mongl lait zad,wenf linf wenf linf ghab dad gangb xangs ghet gend vangl bangf jib daib hot:“Zad naix,wil yens Mik Waix zad bad liod guf lod lob yangx,dot hsux des mongx mongl vud ye,dot hsux des mongx ait zangd yel,dot hsux dos mongx if ghad yel.”Pit hot pit if nenx bangf lob.Ghet gend vangl bangf jib daib nangd qit dul bongt wat,hlib mongl vangs Mik Waix xik vil,ghet gend vangl tat nenx hot dot mongl nins ob dail dangx hangb ait bal ob zad naix.Nenx dot gangx dot nangd nenx bad bangf heb,dangk mangk seik mongl yangx.
狗跑到家，摇着尾巴对寨老的儿子说：“主人，我被宓呙家的牯牛打伤了，不能陪你上山打猎，不能陪你玩耍，不能替你舔屎啦。”说完还舔了舔它的脚。寨老的儿子听了非常生气，想去找宓呙理论，寨老劝他说：“不要因为两个畜牲打架这种繁琐小事伤了两家的和气。”寨老的儿子不敢忤逆父亲的话，只好忍气吞声。
Dot maix not xus lax,diongb vangl ed dat dies dangx hangb gik naix ib mongl jul,ghet gend vangl bangf jib daib hot:“Mik Waix zad bad liod guf nenx bangf dlad lat jil lob yangx,seix niut dat das niox.” Mik Waix dot bongb hot nenx bangf bad liod diut dlad,nangd hot nenx yangx nenx ghax diangd mongl zad hak bad liod dot ib dent,bad liod nenx hot gik daib sik dot maix gheil xil,jenx nenx tat ib dent ghab jangx yangx,seix dot mongl fend dail gheil dios dail gheil sut.
不久，寨子里要清理哪些伤人的畜牲，寨老的儿子说：“宓呙家的牯牛伤了他的狗，应该要清理掉。”宓呙不知道自己的牯牛伤了寨老家的狗，回到家狠狠地责骂牯牛。牯牛觉得它与狗发生矛盾是件小事，任由主人责骂一下就算啦，不愿去计较谁对谁错。
Vax bongb Mik Waix dot ait nenx nenx,nenx nangd leib sik nongd hniongd bongt wat,nenx ghax jet diux mongl dad hvib ghet gend vangl bangf jib daib. Dlenl zad hxot ib, Dend bongf dlad des nenx if ghad seik,nangd hveb vut wat.Diangd nenx nenx bangf bad liod ib gik dot nangd hveb,diel bongb daid bongb diut naix haib,nenx ninl nenx ninl qit.Dangd lait zad,ninl hxid ninl aib hmis.Ait nenx nenx ghax ait xad ait yangf diot bad liod.Bad liod bend laid ghad haib,ghax seix qit dul dax,ninl ninl dot nangd hveb dax.
谁知宓呙没这么想，他觉得这事情很严重，亲自上门去给寨老的儿子道歉。进门时，看到狗正在帮他舔屎，很听话。回想自己养的牯牛一点不听话，随便乱伤他人。回到家，他越看牯牛越觉得不顺眼。于是就各种刁难它。牯牛性格倔强，也发起了脾气，越来越不听话。
Ib hnaib,maix naix nas Mik Waix hot:“Gid denx,mongx dail bad liod hnaib hnaib des mongx keib lix kak ongd,hxot nongd hnaib hnaib nongx bit nongx bit,dot nangd hveb,dat nongx ngix niox.” Mik Waix is jangx ib hniongl niut,ait deis hot dat ghax dat.
一天，有人跟宓呙说：“你看你的牯牛，以前天天帮你犁田，现在啥也不干，天天吃睡吃睡，又不听话，还到处惹是生非，不如杀了让大家吃肉。”宓呙辛辛苦苦养了几年，怎么能说杀就杀，他当然不愿意。
Ait nenx lait gid ghangb,diongb vangl mongl vud diot dot ib dail ngix dab lol,dangx dul laix laix seix mongl fenb ngix nongx, Mik Waix fenb maix dot,nenx ghax nas hot:“Ait deis dot baib wil？”Ghet gend vangl ghax hot:“Mongx bangf bad liod diut lod wil zad dlad bangf jil lob,ghax ait nenx jiangx mongl ghab niox.” Mik Waix nangd hot nenx dot hsux ait deis dab hveb,nenx yangf nangd saib nenx bangf bad liod,dot maix naix jub zad bangf dlad nangd hveb.
后来，村里打到一头野猪，大家都去分肉，宓呙却没有分到，他问寨老为何？寨老说：“你的牯牛伤了我家的狗，算是一点点惩罚吧，就这样算了。”宓呙听了没话可说，他只痛恨自己的牯牛没有别人家的狗听话。
Dot jangx niot xus lax,ghet gend vangl zad dlad seix nangl dax deb bad liod,bad liod qit dul des nenx xik vil.Dlad gux bad liod hot:“Laf keib lix jus jens,mongx laib gheil seix dot hsux.”Bad liod hot:“Mongx hsux yes ghab dad,hsux if ghad,mongx dail hsux gheil xil.”Dlad qit dul dait hot:“Mongx hsux bangf wil seil hsux.”Bad liod hot:“Ait nenx mongx mongl keib lix diot wil hxid hongt.”
过了不久，寨老家的狗又来惹牯牛生气，牯牛与狗发生争执。狗说：你除了犁田其他什么都不会。”牯牛说：“你除了会摇尾巴，会舔屎，你还会什么？”狗气愤地说：“你会的我都会。”牯牛说：“那你去犁丘田给我看看。”
Ob daib hot vut yangx,ghax nongf mongl kot nongf zad bangf naix dax ait jus gid ded.Ghet gend vangl bangf jib daib xuk dot ib kent ngix,gid diangb keib hangb dax lait diongb lix,ghas ghak dlangb diot dlad，gid denx gox ib had ngix,dlad xak lif eik keib dax mongl gid denx,gid gangb gox ib had ngix,dlad xak lif eik keib mongl gid gangb. Mik Waix hxid dlad jus daix hsux keib lix, yut nangd hveb,nenx ghax vel diuk dod diuk diot bad liod das mongl yangx.
两个定了赌约，喊了各自的主人一起参与。寨老的儿子提着一篮子肉，扛着犁耙来到田里，给狗套上犁套。他朝前边丢一块肉，狗带着犁耙使劲往前跑，他往后边扔一块肉，狗又带着犁耙使劲往后跑。宓呙看到狗真会犁田又听主人的话，于是他一刀把牯牛给杀啦。
Dlad yut ves wat,keib ib hliat les ghax laik das mongl yangx. Laix laix nangd hot Mik Waix das liod keib lix,gid gangb,dot maix liod hangd des Mik Waix keib lix yel, Mik Waix seix liok das mongl yangx.
狗力气小，没犁几下就累死了啦。大家听说宓呙杀了自己的耕牛后，再没有牛愿意跟他犁田。后来，宓呙也饿死了。
◆END◆
如果你也有身边的民族作品想投稿分享